KURBAN ÇEŞİTLERİ

KURBAN ÇEŞİTLERİ

 

A- KURBAN BAYRAMI GÜNLERINDE KESILEN KURBANLAR:

 

Kurban bayramı günlerinde Allah’a yaklaşmak için ibadet niyetiyle kesilen hayvana “udhiye”, bu işleme de “tadhiye” denir.

Kurban bayramı günlerinde kurban kesmenin sıfatı, şartı, sebebi, vakti, rüknü ve hükmü vardır.

   

    a) Kurban Kesmenin Sıfatı: Kurban kesmenin sıfatı vacip olmasıdır. Çünkü hadis-i şerifte:

 

مَنْ وَجَدَ سَعَةً مِنَ اْلمَالِ وَلَمْ يُضَحِّ فَلاَ  يَقْرَبَنَّ  مُصَلاَّنَا

 

“Kim, imkanı olup da, kurban kesmezse namazgâhlarımıza yaklaşmasın.” (1) buyurulmuştur.

 

 

(1) İbn-i Mace h. no: 3123

 

 

Bu gibi bir tehdit ancak vacibin terki durumunda gerekir. Vacip olan, kurbanı kesmek ve kan akıtmaktır. Bu sebeple kurbanı diri diri tasadduk etmekle vacip yerine getirilmiş olmaz. Kanı akıtıldıktan sonra etini sadaka olarak dağıtmak müstehaptır.

Kurban kesen kimse, kurbanın etinden hem yer hem yedirir. Yedirdiği kimselerin fakir olması şart değildir. İsterse bir kısmını da kavurma yaparak saklar, bir kısmını da fukaraya dağıtır. Kurban kesen kimsenin aile efradı kalabalık olup, hali vakti de iyi değilse, kurbanı sadaka ve hediye etmeyerek ev halkına yedirebilir.

 

    b) Kurban Kesmenin Şartı: Bir kimseye kurban kesmenin vacip olması için o kimsenin şu şartları taşıması gerekir;

          1-   İslâm: Kurban kesmek sadece müslümanlara vacip veya sünnettir. Diğer din mensuplarının kurban niyetiyle kestikleri şeyin fısk olduğunu Kur’an-ı Kerim şöyle açıklar: “Üzerine Allah’ın adı anılmadan kesilen hayvanlardan yemeyin! Kuşkusuz bu büyük bir günahtır.” (1)

          2-   Hürriyet: Köleye, savaşta esir düşmüş olanlara ve hürriyeti elinden alınmış kimselere de kurban kesmek vacip değildir.

          3-   İkamet: Mukim olmayana, yani kurban bayramı günlerinde seferi olan kimseye de kurban kesmek vacip değildir. Ancak, nisaba malik olmayanların kestiği kurbanın nafile olması gibi, seferi olan bir kimsenin de kestiği kurban nafile olarak kabul edilir. (2)

   

   

 

 

(1)  K.K. 6/121

(2) Mehmed Zihni, Nimet-i İslâm, sh. 600, Elit ofset, 1990, İstanbul

         

 

            4-   Akıl ve Büluğ: İmam-ı Azam ile İmam-ı Ebu Yusuf’a göre kurbanda akıl ve büluğ şart değildir. Bu sebeple zengin olan çocuk ile akli dengesi yerinde olmayanın malından velisinin kurban kesmesi gerekir. İmam-ı Muhammed’e göre ise kurbanda akıl ve büluğ şarttır. Bundan dolayı çocukların ve mecnunların mallarından kurban kesilmesi icap etmez. Fetva bu görüşe göredir. Şafii ve Malikilerde küçük çocuk ve mecnun için kurban kesmek sünnet değildir.

          5-   Kudret: Üzerine sadakayı fıtır vacip olanlar için kurban kesmek de vaciptir. Bu da 20 miskal (80.18 gr) altın veya bunun kıymetine eşit bir maldır. Bu ise mal sahibinin borcundan, evinin lüzumlu eşyasından, binip kuşanacağı binek ile silahlarından, kendisinin ve ailesinin bir senelik nafakalarından fazla bulunmalıdır.

Şafiilere göre bir kimse bayram günlerinde kendisi ve ailesinin ihtiyacından fazla kurban alacak paraya sahip olursa kurban kesmesi gerekir.

Kurbanda nisabın yıllanmış olması şart değildir. Bu sebeple kurban günleri nisaba malik olan bir kimsenin kurban kesmesi vacip olur. Ticaret ve kira için olmasa bile kendi oturduğu evden başka bir evi olan bir kimseye de kurban kesmek vaciptir.

Kurban kesmenin vacip olmasında erkeklik şartı bulunmadığından, nisaba malik olan hür bir kadının da kendi parasıyla kurban kesmesi gerekir.

 

    c) Kurban Kesmenin Sebebi: Kurban kesmenin vacip olmasının sebebi vakittir. Vakit tekerrür ettikçe kurban kesmenin vacipliği de tekerrür eder.

 

    d) Kurban Kesmenin Vakti: Kurban kesmenin vakti, kurban bayramı günleridir ki; zilhicce ayının 10.11.12. günleridir. Bu günlere “eyyam-ı nahr” denir. Bu günler hanefi mezhebinde üç gün, şafii mezhebinde ise dört gündür. Efdal olan ilk gün kesmektir.

Bayram namazı kılınan yerlerde bayram namazından sonra, bayram namazı kılınmayan köy ve göçebelikte sabah namazı vakti girdikten sonra kurban kesilir. Kurbanı gece kesmek mekruhtur.

 

    e) Kurban Kesmenin Rüknü: Kesilmesi caiz olan hayvanı kurban bayramı günlerinde, kurban niyetiyle kesmektir.

    Kurban olmak üzere kesilmesi uygun görülen hayvanlar; Deve, sığır, koyun ve keçidir.

    Tavuk ve horoz gibi kümes  hayvanları ile vahşi hayvanlar kurban olmaz.

    Deve ve sığırın dişisi, koyun ve keçinin ise erkeği efdaldir. Devenin beş yıllığı, sığırın iki yıllığı, koyun ve keçinin bir yıllığı kurban olur. Koyun gösterişli ise altı aylığı da yeterlidir.

    Koyun ve keçi ne kadar yaşlı ve gösterişli olursa olsun, bir kişi için; deve ve sığır ise yedi kişi için kurban olur. Ancak, ortakların hepsinin müslüman olması ve kurban niyetiyle ortak olmaları gerekir. İçlerinde müslüman olmayan veya kurbandan başka bir maksatla ortak olan birisi bulunursa, niyet bölünme kabul etmediği için hiçbirinin kurbanı kabul olmaz. (1)

 

   

 

(1) Mehmed Zihni, Nimet-i İslâm, sh. 601, Elit ofset, 1990, İstanbul

 

 

    f) Kurban Kesmenin Hükmü: Dünyada vacip hükmünü eda etmek, ahirette de Cenab-ı Hakk’ın fazl-ı keremiyle sevaba ermektir. Çünkü Peygamberimiz (sav):

 

مَنْ ضَحَّى طَيِّبَةً نَفْسَهُ مُحْتَسِبًا ِلاُ ضْحِيَتِهِ كَانَتْ لَهُ حِجَابًا مِنَ النَّارِ

 

“Kim gönül hoşnutluğu ile, mükafâtını Allah’tan umarak kurban keserse, kestiği kurban kendisini cehennem ateşinden korur.” (1) buyurmuşlardır. 

 

  

 

(1) Tergib ve Tertib Ter. 2/537



Saat
Hava Durumu
Anlık
Yarın
17° 23° 15°
Multi Media

 Canlı Yayın

Anket
Sitemizi nasıl buldunuz ?
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi1
Bugün Toplam30
Toplam Ziyaret37497
Üyelik Girişi